Potężna księga - ponad 600 stron A4!!!

Wszystkie wojny i zawieruchy dziejowe, które przetaczały się przes Polskę, nie omijały południa naszego kraju, zwanego Galicją, od czasu pierwszego rozbioru Polski w 1772 r. do odzyskania niepodległości w 1918 r.

Widomym ich znakiem są żołnierskie mogiły, miejsca martyrologii, forty twierdzy krakowskiej i twierdzy przemyskiej, niknące już ślady okopów, dróg wojennych i umocnień polowych. Otoczone należną czcią i opieką groby żołnierzy i partyzantów z okresu II wojny światowej kontrastują z coraz bardziej zapomnianymi cmentarzami wojennymi z lat 1914–1918.

Wielonarodowa monarchia habsburska wysyłała na fronty „wielkiej wojny”, w tym również na front galicyjski, żołnierzy wszystkich poddanych sobie narodowości. Ramię w ramię z zołnierzami armi austro–węgierskiej walczyli i ginęli żołnierze cesarskiej armii niemieckiej w zmaganiach z również wielonarodową armią rosyjską. We wszystkich trzech armiach służyli, walczyli i ginęli żołnierze — Polacy. Żołnierskie groby pokryła polska ziemia. Pojednani przez śmierć spoczęli w nich Austriacy i Niemcy, Czesi i Sowacy, Węgrzy, Rumuni, Bośniacy, Wosi z Trydentu i Polacy.

Cmentarze z I wojny światowej w Galicji Zachodniej rozsiane są na oromnym obszarze ok. 10 000 km2, rozciągającym się od Karpat po Wisłę oraz od linii Jasło–Dębica po Kraków. Skupiska cmentarzy świadczą o nasileniu walk w określonym rejonie i poniesionych stratach przez walczące strony. Najwięcej cmentarzy znajdujemy wzdłuż linii frontu od Tarnowa po Gorlice. Cmentarze rozrzucone są w głębi lasów i przy ruchliwych drogach, wśród pól nadwiślańskiej równiny, na małych wiejskich cmentarzach i w dużych miastach. Są wśród nich małe, kryjące kilku poległych i wielkie, liczące setki mogił.

Książka składa się z dwóch części. Pierwsza — opisowa, zawiera szczegółowe omówienie następujących problemów:

— Działania wojenne w Galicji Zachodniej jako ogólne tło powstania i rozmieszczenia cmentarzy;
— Powstanie i organizacja Oddziau Grobów Wojennych;
— Okręgi cmentarne. Numeracja i nazwy cmentarzy;
— Ewidencja poległych i ich macierzyste okręgi wojskowe;
— Projektowanie i budowa cmentarzy. Organizacja robót i transport materiałów;
— Propaganda i pomoc społeczna;
— Twórcy cmentarzy;
— Inspiracja twórcza. Wartości artystyczne. Symbolika grobu i cmentarza wojennego;
— Ogólne założenia przestrzenne. Elementy stałe w kompozycji cmentarza;
— Nagrobki;
— Pomniki, kaplice, krzyże cmentarne;
— Groby i zieleń cmentarna;
— Epitafia, tablice nagrobne i inne inskrypcje na cmentarzach wojennych;
— Oprawa architektoniczna cmentarzy — ogrodzenia, wejścia, dojazdy i dojścia do cmentarzy, mała architektura i wyposażenie inżynierskie;
— Stan obecny i przyszłość cmentarzy wojennych;
— Oznaczenia cmentarzy na mapach;
— Co było dalej na Wschodzie;
— Spis poległych.

Przyjęto tu podział na okręgi cmentarne. Opisy cmentarzy poprzedzone są ogólnym opisem okręgu oraz schematyczną mapą rozmieszczenia cmentarzy. Każdy opisany cmentarz uzupełniają fotografie dokumentujące jego stan obecny oraz archiwalne, pochodzące z lat 1916–1917, plany, schematy i rysunki:

— OKRĘG I — ŻMIGRÓD;
— OKRĘG II — JASŁO;
— OKRĘG III — GORLICE;
— OKRĘG IV — ŁUŻNA;
— OKRĘG V — PILZNO;
— OKRĘG VI — TARNÓW;
— OKRĘG VII — DĄBROWA TARNOWSKA;
— OKRĘG VIII — BRZESKO;
— OKRĘG IX — BOCHNIA;
— OKRĘG X — LIMANOWA–NOWY SĄCZ;
— OKRĘG „ZACHODNI” — KRAKÓW.


Po części katalogowej znajdują się aneksy:

— Cmentarze wojenne z lat 1914–1918 w Galicji Zachodniej. Wykaz alfabetyczny;
— Zestawienie cmentarzy wg numeracji Oddziałów Grobów Wojennych;
— Wykaz cmentarzy z uwzględnieniem przynależności poległych do austro–węgierskich i niemieckich jednostek wojskowych;
— Wykaz jednostek wojskowych i numery cmentarzy, na których pochowani zostali żołnierze tych jednostek;
— Wykaz cmentarzy wg podziału administracyjnego kraju;
— Struktura organizacyjna i obsada personalna Oddziału Cmentarzy Wojennych;
— Najczęściej spotykane skróty w inskrypcjach nagrobnych oraz dokumentach ewidencyjnych Oddziału Grobów Wojennych.